Rozwój kompetencji pedagogicznych – wybrane kierunki doskonalenia

W pracy nauczyciela zmieniają się nie tylko programy nauczania, ale także sposób organizowania zajęć, komunikowania się z uczniami i reagowania na sytuacje pojawiające się w codziennej pracy. Wiedza zdobyta kilka czy kilkanaście lat temu nie zawsze odpowiada obecnym warunkom, dlatego rozwój zawodowy jest stałym elementem pracy w edukacji. Szkolenia dla nauczycieli mogą dotyczyć bardzo różnych wycinków, od metod prowadzenia lekcji i oceniania po pracę z uczniami o zróżnicowanych potrzebach.

W praktyce znaczenie ma nie tylko sam temat zajęć, lecz także możliwość odniesienia omawianych zagadnień do rzeczywistych sytuacji. Przeciwnie wygląda bowiem zastosowanie określonej metody w małej grupie, a inaczej podczas lekcji z liczną klasą, w której uczniowie mają różne tempo pracy i poziom zaangażowania. Przy wyborze formy doskonalenia warto zatem brać pod uwagę swoje obowiązki, doświadczenie a także kłopoty, które realnie ukazują się podczas prowadzenia zajęć.

Istotnym elementem rozwoju zawodowego jest również metoda przekazywania wiedzy. Kursy dla nauczycieli mogą być prowadzone stacjonarnie, zdalnie lub w sposób łączący oba rozwiązania. Każda z tych form wiąże się z inną organizacją czasu i innymi widokami na najbliższy czas pracy. Zajęcia on-line pozwalają uczestniczyć w szkoleniu bez konieczności dojazdu, ale wymagają odpowiednich warunków do skupienia i samodzielnego wykonywania zadań. Spotkanie stacjonarne daje natomiast sposobność bezpośredniej rozmowy i obserwowania sposobu pracy prowadzącego a także innych uczestników. W przypadku tematów opartych na ćwiczeniach różnica może być w szczególności zauważalna. Samo wysłuchanie wykładu nie za każdym razem wystarcza, by w przyszłości swobodnie wykorzystać poznane rozwiązanie podczas lekcji. Z tego powodu przy analizowaniu konkretnego kursu warto sprawdzić, ile miejsca przeznaczono przykładowoy, ćwiczenia i omówienie sytuacji, z którymi nauczyciele spotykają się w praktyce.

Zakres tematyczny doskonalenia może konwertować się wraz z etapem ścieżki do sukcesu. Osoba rozpoczynająca pracę może potrzebować przede wszystkim porad dotyczących organizacji lekcji, planowania pracy czy kontaktu z rodzicami. Nauczyciel z większym stażem może jednak szukać wiedzy związanej z nowymi narzędziami, zmianami w nauki albo pracą z konkretnymi grupami uczniów. Nie znaczy to natomiast, że dany temat jest przypisany jedynie do jednego etapu zawodowego. Wiele zależy od sytuacji w danej szkole i indywidualnych obowiązków. Np pojawienie się nowej technologii może wymagać uzupełnienia wiedzy zarówno przez osobę początkującą, jak i przez nauczyciela z wieloletnim doświadczeniem. Warto także zwracać uwagę na aktualność materiałów. Przepisy, rozwiązania organizacyjne i dostępne narzędzia mogą się przerabiać, dlatego informacje ilustrujące w trakcie zajęć powinny odpowiadać okresowi, w którym są wykorzystywane.

W praktyce przydatność zdobytej wiedzy często można oszacować dopiero prędzej czy później. Nie każda metoda pasuje do każdego przedmiotu, wieku uczniów czy warunków panujących w dokładnie sprecyzowanej klasie. W pewnych przypadkach rozwiązanie przedstawione w trakcie zajęć wymaga uproszczenia, połączenia z dotychczasowym sposobem pracy albo całkowitego pominięcia ze względu na ograniczenia organizacyjne. Dlatego rozwój nauczyciela nie polega wyłącznie na gromadzeniu kolejnych zaświadczeń czy poznawaniu dużej liczby metod. Ważne jest także samodzielne ocenianie, które informacje mają zastosowanie w określonej sytuacji, jakie mogą przynieść konsekwencje i czego wymagają od nauczyciela oraz uczniów. Takie podejście umożliwia traktować szkolenia i kursy jako źródło wiedzy, którą powinno się dostosować do rzeczywistych warunków pracy, zamiast stosować poznane rozwiązania bez uwzględnienia konkretnego kontekstu.

Źródło: wspieranie rozwoju dziecka szkolenie.